Bồn cầu nhìn bên ngoài đơn giản nhưng bên trong lại là một hệ thống nhiều bộ phận phối hợp với nhau. Hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý hoạt động bồn cầu không chỉ giúp bạn chọn được sản phẩm phù hợp mà còn dễ dàng nhận biết khi có sự cố xảy ra. Bài viết dưới đây trình bày chi tiết từng bộ phận của bồn cầu và cách chúng vận hành.
Các bộ phận cơ bản của bồn cầu
Một bộ bồn cầu tiêu chuẩn gồm 4 phần chính: két nước, thân bồn cầu, nắp bồn cầu và vòi xịt vệ sinh.
Két nước
Két nước có nhiệm vụ chứa và cấp nước cho mỗi lần xả. Bên trong két nước gồm các chi tiết:
- Phao nước: điều chỉnh và duy trì mực nước trong két, tự động ngắt nguồn cấp khi nước đạt mức quy định.
- Van cấp nước: kiểm soát lượng nước chảy vào két sau mỗi lần xả.
- Van xả: mở đường nước từ két xuống bồn cầu khi kích hoạt xả.
- Ống tràn: ngăn nước tràn ra ngoài nếu van cấp nước gặp sự cố không đóng được.
- Dây giật hoặc nút nhấn: cơ chế kích hoạt van xả để người dùng điều khiển.
Thân bồn cầu (bệ ngồi)
Đây là phần chứa nước và chất thải, nơi người dùng tiếp xúc trực tiếp. Thân bồn cầu gồm:
- Đường ống thoát chất thải: dẫn chất thải xuống bể phốt hoặc hệ thống thoát nước.
- Đường ống xả nước quanh vành bồn cầu: dẫn nước từ két xuống để rửa trôi chất bẩn.
- Đập chặn nước: giữ lại một lượng nước nhất định trong lòng bồn cầu.
- Water seal: lớp nước được đập chặn nước giữ lại, có vai trò ngăn mùi hôi từ hệ thống thoát nước bốc ngược lên.
Vòi xịt vệ sinh
Vòi xịt hỗ trợ vệ sinh cá nhân sau khi đi vệ sinh, gồm ba phần: đầu vòi (có nút bấm hoặc cò bóp điều khiển dòng nước), dây dẫn nước nối với nguồn cấp, và gác treo để cố định vòi lên tường khi không sử dụng.
Nắp bồn cầu
Lắp trên thân bồn cầu để đóng mở khi sử dụng. Với bồn cầu thông minh, nắp còn tích hợp thêm các tính năng như cảm biến tự động, sưởi ấm hoặc đèn chiếu sáng.
Nguyên lý hoạt động của bồn cầu
Bồn cầu vận hành dựa trên nguyên lý dùng lực đẩy và lực hút của nước để cuốn trôi chất thải. Khi nhấn nút xả, van xả trong két mở ra, nước chảy qua đường ống và các lỗ quanh vành bồn cầu, đổ đều vào lòng bồn.
Lượng nước xả tràn qua đoạn ống cong hình chữ S, gọi là cổ cò, tạo thành vùng chân không. Đây là điều kiện để lực hút siphon kéo chất thải xuống đường ống thoát. Sau khi nước rút hết, đập chặn nước giữ lại một lượng nước nhất định trong lòng bồn cầu, tạo thành lớp water seal ngăn mùi hôi từ đường ống bốc ngược lên. Kết thúc quá trình xả, phao hạ xuống, mở van cấp nước để két nạp lại đầy cho lần sử dụng tiếp theo.
Với bồn cầu thông minh, nguyên lý cơ bản vẫn giống bồn cầu thường nhưng có thêm cảm biến và bộ điều khiển điện tử để tính toán lượng nước và áp lực xả phù hợp, đồng thời tự động vận hành các tính năng như xịt rửa, sấy khô hay khử mùi.
Cấu tạo theo từng loại bồn cầu phổ biến
Bồn cầu 1 khối
Phần két nước và thân bồn cầu được đúc liền thành một khối, không có khe hở nên dễ vệ sinh và ít bám bẩn hơn.
Bồn cầu 2 khối
Két nước và thân bồn cầu tách rời, két đặt phía trên thân. Thiết kế đơn giản, giá thành thường thấp hơn bồn cầu 1 khối.
Bồn cầu treo tường
Két nước đặt âm trong tường, thân bồn cầu treo nổi, cố định nhờ khung thép chịu lực. Kiểu này tiết kiệm diện tích nhưng khi cần sửa chữa phần âm tường sẽ phức tạp hơn.
Bồn cầu thông minh
Ngoài 4 bộ phận cơ bản, bồn cầu thông minh có thêm bảng điều khiển, cảm biến nhận diện người dùng, hệ thống sấy khô và khử mùi tự động.
Bồn cầu ngồi xổm
Cấu tạo đơn giản hơn hẳn, chỉ gồm bộ xả nước phía trên và bệ ngồi xổm phía dưới, không có két nước và vòi xịt riêng như bồn cầu bệt.
So sánh cấu tạo các loại bồn cầu phổ biến
| Loại bồn cầu | Đặc điểm cấu tạo | Ưu điểm | Nhược điểm |
| 1 khối | Két nước và thân đúc liền một khối | Không khe hở, dễ vệ sinh | Giá thường cao hơn 2 khối |
| 2 khối | Két nước và thân tách rời, ghép bằng bu lông và gioăng | Dễ vận chuyển, lắp đặt, giá phải chăng | Có khe hở tại điểm nối, cần kiểm tra gioăng định kỳ |
| Treo tường | Két nước âm tường, thân treo nổi trên khung thép | Tiết kiệm diện tích, dễ vệ sinh sàn | Khó sửa chữa phần âm tường khi có sự cố |
| Thông minh | Có thêm cảm biến, bảng điều khiển, hệ thống sấy và khử mùi | Nhiều tiện ích, vệ sinh tự động | Cấu tạo phức tạp hơn, cần nguồn điện |
| Ngồi xổm | Chỉ gồm bộ xả nước và bệ ngồi, không có két nước riêng | Cấu tạo đơn giản, ít hỏng vặt | Không có vòi xịt và nắp đậy tích hợp |
Hiểu cấu tạo giúp nhận biết sự cố bồn cầu như thế nào?
Nắm rõ từng bộ phận không chỉ để biết bồn cầu hoạt động ra sao mà còn giúp xác định nhanh nguyên nhân khi gặp sự cố, thay vì phải gọi thợ kiểm tra ngay từ đầu:
- Nước chảy liên tục dù không xả: thường do phao điều chỉnh sai mức hoặc van xả bị hở.
- Bồn cầu có mùi hôi dù không tắc nghẽn: khả năng cao do lớp water seal bị cạn, thường gặp ở bồn cầu ít dùng lâu ngày.
- Xả nước yếu, chất thải trôi không hết: có thể do lỗ trên vành bồn cầu bị cặn bám, làm giảm lực nước xả xuống.
- Nước rò rỉ quanh chân bồn cầu: thường liên quan đến gioăng đáy hoặc lớp keo tiếp giáp với sàn, không phải lỗi ở két nước.
Việc xác định đúng bộ phận gặp vấn đề giúp tiết kiệm thời gian sửa chữa và tránh thay nhầm linh kiện không liên quan.
Câu hỏi thường gặp
Bồn cầu 1 khối và 2 khối khác nhau ở điểm nào trong cấu tạo?
Bồn cầu 1 khối có két nước và thân đúc liền, không khe hở. Bồn cầu 2 khối tách rời hai phần này, dễ vận chuyển và lắp đặt hơn nhưng có khe hở tại điểm nối.
Vì sao bồn cầu cần có water seal?
Lớp nước này ngăn không cho mùi hôi và khí từ đường ống thoát bốc ngược lên phía trên, đồng thời hạn chế côn trùng chui lên từ đường ống.
Bồn cầu thông minh có cấu tạo phức tạp hơn nhiều so với bồn cầu thường không?
Có. Ngoài 4 bộ phận cơ bản, bồn cầu thông minh còn có thêm cảm biến, bảng điều khiển và các hệ thống hỗ trợ như sấy khô, khử mùi, sưởi ấm.
Nguyên lý siphon trong bồn cầu hoạt động như thế nào?
Khi nước xả tràn qua đoạn ống cong hình chữ S, không khí trong ống bị hút tạo vùng chân không, giúp kéo chất thải xuống đường ống thoát nhanh hơn so với chỉ dựa vào trọng lực.
Bồn cầu ngồi xổm có thiếu bộ phận nào so với bồn cầu bệt?
Bồn cầu ngồi xổm không có két nước riêng, không có nắp đậy và vòi xịt tích hợp như bồn cầu bệt, cấu tạo chỉ gồm bộ xả nước và bệ ngồi.
Đô Thị Xanh Phương Anh hỗ trợ thông tắc cống và hút hầm cầu
Đô Thị Xanh Phương Anh cung cấp dịch vụ thông tắc cống và hút hầm cầu tại Vũng Tàu, xử lý các trường hợp bồn cầu tắc nặng, tắc lặp lại nhiều lần hoặc nghi ngờ liên quan đến hầm chứa mà việc kiểm tra cấu tạo tại nhà không xác định được nguyên nhân. Kỹ thuật viên khảo sát trực tiếp để xác định đúng bộ phận gặp sự cố trước khi đề xuất phương án xử lý.
CÔNG TY TNHH MÔI TRƯỜNG ĐÔ THỊ XANH PHƯƠNG ANH Chuyên hút hầm cầu, thông tắc cống, xử lý mùi hôi tại Vũng Tàu và khu vực lân cận. Hỗ trợ tiếp nhận nhu cầu 24/7, kể cả ngoài giờ, cuối tuần và ngày lễ.
- Hotline/Zalo: 0971 256 277
- Email: huthamcauvungtauphuonganh@gmail.com
- Địa chỉ: 207A Võ Thị Sáu, Vũng Tàu
- Website: huthamcauvungtau.com.vn
